O projekcie
Zasadniczym celem projektu jest stworzenie bezpiecznych warunków rozrodu dla płomykówki. Nasze działania polegają na wieszaniu skrzynek lęgowych specjalnej konstrukcji, w których sowy mogą bezpiecznie wyprowadzać lęgi. W wyniku wprowadzania nowoczesnego typu architektury, gdzie budynki pozbawione są odpowiednich ukryć, oraz zwiększającej się liczby remontów poddaszy i wież kościelnych, niezbędne jest podjęcie ochrony czynnej dla utrzymania malejącej liczebności płomykówki. Podstawą realizacji działań ochronnych była inwentaryzacja płomykówki i nietoperzy przeprowadzona w latach 1980-1995 w kilkuset obiektach sakralnych na Mazowszu. Znaleziono wówczas wiele martwych sów, zarówno piskląt jak i dorosłych, które po zlikwidowaniu otworów wlotowych padły z głodu. Remonty na poddaszach prowadzone były często w zupełnej niewiedzy o występujących tam zwierzętach
Program aktywnej ochrony płomykówki zainicjowano w roku 2000 w 100 wybranych obiektach sakralnych określając zagrożenia oraz montując budki lęgowe wewnątrz kościołów. Podczas kontroli w roku 2000 okazało się, że płomykówki opuściły 58,5% obiektów zasiedlonych na przełomie lat 80. i 90., a główną przyczyną porzucania tych obiektów było zlikwidowanie otworów wlotowych. Dlatego tam, gdzie było to konieczne, wycięto odpowiednie otwory w żaluzjach bądź siatce chroniącej okna wież i dzwonnic. Do powstałego otworu instalowano budkę lęgową zarówno na stanowiskach czynnych – jako alternatywę wobec obecnie używanych miejsc na gniazdo, jak również w obiektach, które sowy opuściły. Prace prowadzono w maju i czerwcu 2002. W roku 2000 projekt otrzymał II nagrodę Ford Motor Company w Dziedzinie Ochrony Środowiska i Dziedzictwa Kulturowego. W roku 2002 rozpoczęliśmy realizację ogólnopolskiego etapu projektu, w którym uczestniczyło kilka organizacji przyrodniczych. Działania ochroniarskie poprzedzone zostały inwentaryzacją 2460 obiektów sakralnych. Na każdym stanowisku wypełniano specjalną ankietę. Kontrola obiektów sakralnych miała na celu wykrycie płomykówki oraz określenie zagrożeń i form działań ochronnych. Ze względu na specyfikę budynków sakralnych, nie jest możliwe narzucenie jednakowych form ochrony dla wszystkich obiektów.
Po wytypowaniu obiektów zamontowanych zostało 1080 skrzynek lęgowych. Skrzynki montowano na stanowiskach czynnych – jako alternatywa dla istniejącego stanowiska oraz w miejscach gdzie nie stwierdzono płomykówek – dla przywrócenia bądź stworzenia nowych stanowisk. W ramach działalności edukacyjnej został wydany folder i plakat. Obecnie nasze działania ochroniarskie kontynuowane są w regionach przez jednostki terenowe Towarzystwa: Koło Działdowskie oraz Koło Południowopodlaskie. Na ternach działania Kół wieszane są skrzynki lęgowe (głównie poza obiektami sakralnymi), prowadzone wabienia nocne oraz kontrolowane obiekty – potencjalne miejsca lęgowe. Prowadzona jest również edukacja młodzieży szkolnej. W tym celu przygotowaliśmy prezentacje multimedialną „Sowy – nocni łowcy”. Co roku staramy się skontrolować jak największą liczbę zawieszonych skrzynek lęgowych. Nie jest to jednak łatwe zadanie, wymaga bowiem zorganizowania sieci stałych współpracowników. Jeżeli chciałbyś przyłączyć się do corocznej akcji kontroli skrzynek, zgłoś się do nas!
Montaż skrzynki lęgowej w starym spichlerzu
Projekt ochrony płomykówki został dofinansowany przez:
GEF/SGP, UNDP (2000-2004)
Fundację EkoFundusz (2002-2004)
Program MŁODZIEŻ
WFOŚiGW w Olsztynie
Gminę Działdowo
Starostwo powiatowe w Działdowie
Ekologiczny Związek Gmin "Działdowszczyzna"
WFOŚiGW w Olsztynie
Gminę Działdowo
Starostwo powiatowe w Działdowie
Ekologiczny Związek Gmin "Działdowszczyzna"
(2005)
WFOŚiGW w Lublinie (2006)
