Rezultaty
Do chwili obecnej wyniki prowadzenia programu są bardzo dobre. Wymagają jednak dużego zaangażowania ludzi (wykonanie, wieszanie i kontrole skrzynek). Najbardziej widoczne efekty programu zauważalne są w okolicach Siedlec i Sokołowa Podlaskiego.
Przed rozpoczęciem programu znane były nieliczne stanowiska pustułek w Siedlcach i okolicy. W sezonie 2006 w powiecie siedleckim, a głównie na terenie miasta Siedlce i gmin przyległych, gniazdowały co najmniej 74 pary pustułek, z tego większość (68) w skrzynkach lęgowych. W Sokołowie Podlaskim i najbliższej okolicy gniazdowało w 2006 roku 9 par pustułek, podczas, gdy przed przystąpieniem do programu znane było stanowisko tylko jednej pary. Większa liczba zasiedlonych skrzynek znajdowała się w Złakowie Kościelnym koło Łowicza i najbliższej okolicy - zajętych było w tym roku przez pustułki 7 budek. W innych częściach regionu, gdzie rozwieszono grupy budek notowane były lęgi pojedynczych par.
Roczny przyrost liczby par pustułek w naszych skrzynkach wynosi około 130 procent. W roku 2006 liczba gniazdujących par pustułek w skrzynkach lęgowych, uwzględniając skrzynki nieskontrolowane, prawdopodobnie osiągnęła 100! Przy takim tempie rozwoju populacji można się spodziewać, że za rok liczba ta przekroczy 200 par.
Linie energetyczne
Przed sezonem 2005 nad Helenką koło Siedlec zawieszono 4 pierwsze budki na sąsiadujących ze sobą słupach energetycznych. Przed ostatnim sezonem 2006 zawieszono dodatkowe 52 skrzynki stosując zasadę wieszania grupowego – po 4 skrzynki obok siebie (na sąsiadujących słupach). Okazało się, że takie lokalizacje są bardzo atrakcyjne dla pustułek. Z 52 skrzynek, zawieszonych w styczniu i lutym, pustułki zasiedliły aż 15 już w pierwszym sezonie, co stanowi blisko 29%. Dodatkowo ptaki zajęły wszystkie 4 budki na „pilotażowej” linii budek nad Helenką (rok wcześniej zajęte były tylko 2). Tak więc, w roku 2006 zasiedlonych było 34% budek na słupach. Spośród 14 odcinków linii energetycznych, gdzie wieszano grupowo po 4 skrzynki, niezasiedlone przez pustułki były tylko 3 odcinki - w miejscach, gdzie budki otoczone są polami. Na pozostałych liniach gniazdowało od 1 do 4 par. Ptaki pojawiły się również w miejscach, gdzie z pewnością wcześniej ich nie było. Wszystkie pary, które przystąpiły do lęgów w skrzynkach na słupach odchowały minimum 63 młode!
Rok 2003
1 skrzynka zajęta – liczba odchowanych piskląt nieznana.
Rok 2004
Liczba zasiedlonych skrzynek – 21.
Liczba odchowanych piskląt – około 70.
Straty w lęgach – 3 gniazda zostały zniszczone, z tego 1 przez człowieka i 2 na skutek drapieżnictwa.
Wielkość lęgu określono na podstawie 15 gniazd: 4 jaja były w 3 gniazdach; 5 jaj – w 6 gniazdach; 6 jaj – w 6 gniazdach. Średnia wielkość zniesienia wyniosła więc 5,2 jaja.
Rok 2005
Liczba zasiedlonych skrzynek – 42.
Liczba odchowanych piskląt – około 160.
Straty w lęgach – 1 gniazdo zostało zrabowane prawdopodobnie przez srokę.
Wielkość lęgu określono na podstawie 14 gniazd. Była ona następująca: z 2 jajami - 1 gniazdo; z 3 jajami – 1 gniazdo; z 5 jajami – 4 gniazda; z 6 jajami – 3 gniazda; z 7 jajami – 3 gniazda, z 8 jajami – 1 gniazdo. Średnia liczba jaj w zniesieniu wyniosła więc 5,2 jaja.
Rok 2006
Liczba zasiedlonych skrzynek – 97.
Liczba odchowanych piskląt – minimum 286.
Straty w lęgach – nie zaobserwowano młodych w 15 przypadkach, gdzie budka z pewnością była zajęta. Co najmniej w 5 przypadkach przyczyną strat było drapieżnictwo.
W kilku przypadkach mieliśmy do czynienia z młodymi ptakami, które prawdopodobnie nie przystąpiły do lęgu, a jedynie okupowały budkę. Literatura podaje, że w populacji nawet 30-40% par pustułek może nie przystępować do lęgu.
Wielkość lęgu określono dla 14 gniazd. Z tej liczby dwa znajdowały się w okolicach Krzywdy, 5 na kościele w Złakowie Kościelnym, 4 w budkach na blokach w Siedlcach oraz 3 gniazda w budkach na liniach energetycznych (nad Helenką k. Siedlec oraz koło Czepielina w gm. Mordy). Wielkość lęgów była następująca: z 4 jajami - 2 gniazda; z 5 jajami - 7 gniazd; z 6 jajami - 3 gniazda; z 7 jajami - 2 gniazda. Średnia liczba jaj w zniesieniu wyniosła więc 5,4.
Stopień skontrolowania budek oraz stopień ich zasiedlenia przez pustułki.
| Rok | Liczba dostępnych skrzynek przed sezonem | Liczba sprawdzonych skrzynek w sezonie | % sprawdzonych skrzynek | Liczba skrzynek zajętych przez pustułki | % budek (wśród sprawdzonych) zajęta przez pustułkę |
| 2003 | 20 | 20 | 100 | 1 | 5,2 |
| 2004 | 229 | 229 | 100 | 21 | 9,2 |
| 2005 | 325 | 287 | 88,3 | 42 | 14,6 |
| 2006 | 602 | 545 | 90,5 | 97 | 17,8 |
| 2007 | 700 | 616 | 88 | 95-97 | 15,6 |
| 2008 | 737 | 559 | 75,8 | 123 | 22 |
| 2009 | 750 | 526 | 70,1 | 152 | 28,9 |
Liczba skrzynek dla pustułek oraz gatunki je zasiedlające
| Rok | Liczba skrzynek dostępnych przed sezonem | Liczba skrzynek skontrolowanych | Pustułka | Sójka | Gołąb miejski | Grzywacz | Kawka | Uszatka | Wiewiórka | Gatunek nierozp. | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2003 | 20 | 20 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 |
| 2004 | 229 | 229 | 21 | 1 | 3 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 26 |
| 2005 | 325 | 287 | 42 | 4 | 5 | 0 | 2 | 1 | 3 | 0 | 56 |
| 2006 | 602 | 545 | 97 | 14 | 7 | 2 | 2 | 0 | 2 | 9 | 131 |
| 2007 | 700 | 616 | 95 - 97 |
||||||||
| 2008 |
737 | 559 | 123 | ||||||||
| 2009 |
750 | 526 | 152 |
Stopień zasiedlenia (%) skontrolowanych skrzynek w poszczególnych sezonach przez pustułkę oraz pozostałe gatunki
| Rok | Liczba skontrolowanych budek | Udział budek zasiedlonych | W tym pustułkę | Oraz pozostałe gatunki |
|---|---|---|---|---|
| 2003 | 20 | 5,0 | 5,0 | 0 |
| 2004 | 229 | 11,4 | 9,2 | 2,2 |
| 2005 | 287 | 19,8 | 14,6 | 5,2 |
| 2006 | 545 | 24,4 | 17,8 | 6,6 |
Obrączkowanie
Zaobrączkowano dotychczas 120 piskląt:
- w roku 2004 34 pisklęta z 9 gniazd,
- w roku 2005 46 piskląt z 10 gniazd,
- w roku 2006 40 piskląt z 8 gniazd.