Błotniak łąkowy Circus pygargus jest ptakiem drapieżnym o smukłej, eleganckiej sylwetce. W locie patrolowym lata kołysząc się nisko nad polami i łąkami. Dorosłe samce mają popielatoszary grzbiet, głowę i pierś, a białawy spód ciała jest rdzawobrazowo kreskowany i kropkowany. Skrzydła są wąskie, ostro zakończone, uniesione w kształcie litery V. Z resztą ciała mocno kontrastują czarno zakończone lotki dłoniowe (szczyt skrzydła stanowią 3 lotki). W locie u samca widoczne są ciemne pasy na skrzydłach (z wierzchu jeden, od spodu dwa). W odróżnieniu od samców błotniaka zbożowego, błotniaki łąkowe mają słabo widoczne białe pokrywy nadogonowe.
Samiec fot. R. J. Schut
Dorosła samica bardzo przypomina samice błotniaka stepowego i zbożowego. Najważniejsze cechy diagnostyczne, po których można rozróżnić te 3 gatunki, to rysunek na lotkach drugiego rzędu od spodu i z wierzchu, podbarkówki, oraz dodatkowo rysunek na głowie. Samice maja brązowy grzbiet z widoczną białą plamą nadogonowa (w kształcie półksiężyca), spód jasno kremowy z brązowym kreskowaniem. Lotki i sterówki prążkowane. Młode osobniki są ciemne. Spód ciała jest rdzawy, rzadziej kasztanowaty, bez rysunku. Na głowie wyraźna ciemna plama uszna, biaława brew oraz plama pod okiem. Ogólnie w ubarwieniu przeważają brązy.
Samica błotniaka łąkowego Fot. RJS
Ptaki przylatują na lęgowiska od połowy kwietnia do połowy maja. Najpierw samce, później samice. Gniazdo buduje samica, na ziemi pod osłoną wyższych roślin. Początek lęgów od połowy maja do początku czerwca. Samica składa przeważnie 3-5 jaj. Wysiadywanie trwa od 27 do 30 dni i rozpoczyna się już od pierwszego jaja, zatem młode wykluwają się w kilkudniowych odstępach. Pisklęta przebywają w gnieździe ok. 30-40 dni, do połowy lipca. Młode z późnych i powtarzanych lęgów spotkać można jeszcze nawet miesiąc później. Przez 2 tygodnie po wylocie są one jeszcze dokarmiane przez rodziców. Efektywność lęgów jest dosyć niska i wynosi 1-2 młode na parę. Jest to spowodowane wysokimi stratami. Błotniak łąkowy jest gatunkiem wędrownym, zimuje w Afryce na południe od Sahary. Dorosłe osobniki opuszczają europejskie lęgowiska już od połowy sierpnia, a młode 2 tygodnie później. Powrót na lęgowiska – na przełomie kwietnia i maja
Ptak w szacie młodocianej. Fot. C. Pióro
Podstawowym pokarmem błotniaka łąkowego są gryzonie polne (norniki i myszy), dopełnieniem diety są podloty ptaków śpiewających (m.in. skowrokna, pliszki żółtej, świergotka łąkowego), duże owady (chrząszcze, pasikoniki, ważki), jaja ptaków oraz jaszczurki (zwłaszcza na południu Europy). Zasięg występowania błotniaka łąkowego rozpościera się od Europy zachodniej (Półwysep Iberyjski – ok. 4600 par i Francja – ok. 3000 par), gdzie tworzy jeszcze dość liczne populacje, po Europę Wschodnią, w której niestety jego statuts nie jest poznany. Z fragmentarycznych danych wynika jednak, że tworzy tam najliczniejszą populację. W Polsce gnieździe się 1300-1500 par, najwięcej na Lubelszczyźnie, południowym i północnym Podlasiu, oraz we wschodniej i południowej części Mazowsza.
