Telemetria satelitarna

Błotniak łąkowy jest ptakiem wędrownym. Migrantem dalekodystansowym. Z zimowisk w Afryce powraca na przełomie kwietnia i maja. Zazwyczaj pierwsze na legowiska przylatują samce. Przelot na zimowiska rozpoczyna się czasami już pod koniec lipca, najczęściej jednak w sierpniu. Do tej pory trasa migracji krajowej populacji była słabo zbadana. Pojedyncze dane pochodziły z wiadomości zwrotnych pochodzących z zaobrączkowanych ptaków. Poznanie trasy migracji i miejsc zimowania krajowej populacji jest jednym z zadań programu czynnej ochrony błotniaka łąkowego. W 2007 r. dzięki pomocy Holenderskiej Fundacji Błotniaka Łąkowego wyposażono w nadajniki satelitarne pierwsze polskie ptaki. Były to dwie samice, którym dano imiona  Halina i Grażyna. W 2008 nadajniki założono kolejnym ptakom, tym razem samcom – Dominikowi i Jurkowi. Dane uzyskane do tej pory z 4 polskich ptaków oraz kilku białoruskich wskazują, że trasa przelotu na zimowiska wschodniej populacji błotniaka łąkowego wiedzie przez Słowację lub Ukrainę, Węgry, Rumunię, Serbię, Grecję, Morze Śródziemne, Libie  i kończy się w Nigrze lub Nigerii w strefie Sahel. Powrót na legowiska przebiega przez Włochy lub Sardynie i Korsykę. Ptaki z zachodniej populacji lecą do Afryki przez Francję oraz Hiszpanię. Powracają tą sama trasą. Część ptaków z Europy Środkowej (Dania, Holandia, Niemcy) skraca trasę migracji i leci przez Półwysep Apeniński lub Sardynie i Korsykę. 
 
 

todo

"Halina" - pierwszy polski błotniak łąkowy z nadajnikiem satelitarnym. Fot. D. Krupiński

 
Technologia
Błotniakom założono nadajniki satelitarne typu PTT-100 Microwave Telemetry www.microwavetelemetry.com. Nadajniki posiadają panele słoneczne, dzięki czemu baterie są doładowywane, a ich żywotność jest znacznie wydłużona (mogą działać na okrągło nawet przez 3 lata). PTT wysyła sygnał w każdej minucie przez 10 godzin, po czym wyłącza się na 48 godzin. Sygnały z nadajnika są odbierane przez pięć satelitów działających w programie Agros www.cls.fr  Nadajnik satelitarny waży 14 g, co stanowi 4-5% masy dorosłego ptaka. Nadajnik jest zakładany na stałe, na plecy (jak plecak) za pomocą teflonowych tasiemek dzięki czemu jest ulokowany stabilnie, nie zsuwa się, nie przekręca oraz nie drażni skóry. Zdjęcie nadajnika jest możliwe w momencie ponownego schwytania ptaka. Doświadczenia Holendrów oraz Hiszpanów (w sumie kilkadziesiąt ptaków z nadajnikami) nie wykazały negatywnego wpływu  zainstalowania nadajników na przeżywalność ptaków.

 

 

Jakość sygnałuLiczba sygnałówDokładność w metrach
3więcej niż 4 sygnały< 150
2więcej niż 4 sygnały150 - 300
1więcej niż 4 sygnały350 - 1000
0co najmniej 4 sygnały> 1000
A3 sygnałypołożenie nieznane
B2 sygnały położenie nieznane
Zodrzuconyodczyt błędny

Nasze błotniaki to:

Dominik – samiec schwytany 16.07.2008 r. w koloni lęgowej (4 pary) niedaleko wsi Kolonia Krasna (Gmina Huszlew, powiat łosicki). Numer obrączki ornitologicznej FN 83523, kod obrączki kolorowej S8 Zobacz trasę przelotu Dominika.

 

Jurek – młody samiec, syn "Dominika" i samicy z obrączkami FN 83522 i S7 Ojcem chrzestnym "Jurka" jest Jurek Lewtak - koordynator regionalny projektu ochrony błotniaka łąkowego w powiecie łosickim. "Nadajnik satelitarny został założony pisklakowi 06.07.2008 r. "Jurek" był jednym z 4 piskląt, (J4-samica, J5-samiec, J6-samiec, J7-samiec), które wyleciały z gniazda. Gniazdo było zabezpieczone siatką. Numer obrączki ornitologicznej FN 70381, kod obrączki kolorowej J6  Zobacz trasę przelotu Jurka.

 

Grażyna – dorosła samica złapana 14.07.2007 r. niedaleko miejscowości Głuchówek (gmina Mordy, woj. mazowieckie). Numer obrączki ornitologicznej FN 70.353, kod na obrączce kolorowej XK. Matką chrzestną samicy została Grażyna Krupińska. Grażyna gnieździła się w luźnej koloni liczącej 5-6 par. Najbliższe gniazdo sąsiedniej pary znajdowało się w odległości ok. 300 m. Niestety lęgi z sukcesem wyprowadziły tylko 4 pary. Gniazdo Grażyny znajdowało się na polu pszenżyta. W lęgu było 5 piskląt. Do momentu osiągnięcia lotności przeżyły 4 (kody na kolorowych obrączkach: NN, NS, NT, NV). Zobacz trasę przelotu Grażyny.

Halina – samica złapana 08.07.2007 r. niedaleko miejscowości Mszanna (gmina Olszanka, woj. mazowieckie). Numer obrączki ornitologicznej FN 70.324, kod na obrączce kolorowej NL. Imię samicy pochodzi od imienia małżonki Pana Tadeusza Hornowskiego – właściciela pola, na którym błotniaki wyprowadzają co roku lęgi. Gniazdo Haliny znajdowało się na polu pszenżyta z żytem. W odległości ok. 30 m od gniazda Haliny gnieździła się inna para błotniaka łąkowego. Niestety lęg ten został zniszczony przez lisa (zagryzione 4 pisklęta). W lęgu Haliny były 4 pisklęta (kody na kolorowych obrączkach: JZ, NA, NC, NE). 8 lipca gniazdo zostało zabezpieczane przed drapieżnikami siatką.  Lęg zakończył się sukcesem. Wszystkie pisklęta wyleciały z gniazda. Zobacz trasę przelotu Haliny.