Informator
TP Bocian liczy 336 członków
Co nowego w Towarzystwie?
Zima daje nam trochę oddechu, ale nie wiele. Trzeba czyścić budki, planować działania na kolejny rok… Biuro Warszawskie zasilił Mariusz Grzeniewski, z marszu rozkręcając ochronę jerzyka oraz inne działania w Warszawie. Mamy nadzieję, że będzie się sporo działo w tym mieście!
Owce świniarki nad Bugiem
Na początku stycznia Towarzystwo stało się właścicielem stada owiec rasy świniarka. Stado składa się z jedenastu maciorek, 6 jagniąt oraz jednego tryka. W najbliższych miesiącach stado powiększy się o kolejne jagnięta. Owce zostały sprowadzone z Bieszczad i będą przetrzymywane w gospodarstwie Pana Józefa Oreszczuka (opiekuna stada) w Bindudze nad Bugiem. Ich głównym zadaniem będzie zapobieganie sukcesji wtórnej na murawach napiaskowych w rezerwacie „Kózki”. Świniarki to prymitywna, rodzima rasa owiec, która świetnie nadaje się do wypasu w celu zagospodarowywania i rekultywacji nieużytków oraz do pielęgnacji krajobrazu na terenach cennych przyrodniczo. Zakup oraz transport owiec został sfinansowany ze środków Programu Małych Dotacji Globalnego Funduszu Środowiska (GEF/SGP UNDP). Więcej informacji znajduje się na stronie: www.bocian.org.pl
Ochrona jerzyka
Z końcem 2007 r. rozpoczęliśmy realizacje nowego programu – „Ochrona jerzyka”. Jest on koordynowany przez Warszawski Oddział TP „Bocian” i swoim zasięgiem obejmuje na razie Miasto Stołeczne Warszawa. Nie ukrywamy, iż chcielibyśmy, by nasze działania rozprzestrzeniły się na całe województwo, a w przyszłości Polskę.
Głównym celem programu jest zahamowanie spadku liczebności jerzyka, powodowanego przez narastającą w ostatnim czasie termomodernizację budynków, która prowadzi do zaniku odpowiednich miejsc gniazdowania. Musimy zdawać sobie sprawę, że budynki są także miejscem gniazdowania innych gatunków, takich jak: wróbel, kawka, szpak, gołąb, oknówka, pustułka, a nawet płomykówka i pójdźka. Można także spotkać w nich niektóre gatunki nietoperzy.
Bardzo ważnym elementem programu jest edukacja ekologiczna, bez której inne działania nie przyniosłyby odpowiedniego efektu. Chcemy kierować ją przede wszystkim do dzieci i młodzieży – jako nauczycieli przyszłych pokoleń, nie zapominając oczywiście o dorosłych. Duży nacisk chcemy położyć na edukację osób, które decydują o pracach modernizacyjnych budynków, a więc członków spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, urzędników jak również pracowników firm wykonujących powyższe prace.
Mamy już pierwsze sukcesy za sobą. W grudniu udało nam się nawiązać współprace z dzielnicą Bielany m. st. Warszawy, której owocem są: wydany (co prawda w niewielkim nakładzie) plakat o ochronie jerzyka oraz zainstalowane 20 skrzynek lęgowych. Liczymy, że w tym roku także inne dzielnice przyłączą się do programu i przez najbliższe kilka lat wspólnie zabezpieczymy jedną z największych w kraju populacji jerzyka.
Nie pozwólmy by jerzyki zniknęły z naszego nieba. Pamiętajmy, że razem możemy znacznie więcej. Nie bądźmy obojętni na piękno naszej przyrody. Już dziś możesz pomóc zgłaszając do Polskiej Kartoteki Przyrodniczej (kartoteka-przyrodnicza.pl) znane Ci kolonie lęgowe jerzyków. Więcej na temat programu można przeczytać na stronie głównej Towarzystwa w zakładce „PROGRAMY”.
Ochrona błotniaka łąkowego
„Błotniak łąkowy w krajobrazie rolniczym – badania i ochrona zagrożonego gatunku ptaka drapieżnego”. To tytuł projektu, który w latach 2008-2010 będzie realizowany na południowym Podlasiu (powiat bialski, łosicki, siedlecki i sokołowski) przez TP „Bocian” i Stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief z Holandii (partner projektu). Projekt będzie finansowany ze środków Funduszu dla Organizacji Pozarządowych Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Oprócz działań typowo ochroniarskich (wyszukiwanie i zabezpieczanie gniazd) w projekcie przewidzieliśmy wydanie (w dużym nakładzie) materiałów informacyjno-promocyjnych, filmu (na DVD), przeprowadzenie prelekcji dla rolników, organizację warsztatów błotnikowych oraz wizyty studyjne w Holandii. Poza tym zaplanowaliśmy monitoring oraz badania radiotelemetryczne, które będą koordynowane przez ekspertów z Holandii. Prace terenowe będą wykonywane w dużej mierze przez studentów z Uniwersytetu w Groningen oraz wolontariuszy Stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief i TP „Bocian”. Więcej o ochronie błotniaka łąkowego na www.bocian.org.pl/programy/blotniak
Liczenie kaczek w miastach
W styczniu 2008 r. TP „Bocian” przyłączyło się do akcji liczenia ptaków wodnych zimujących w miastach Polski, której koordynatorem od roku 2007 jest Grupa Badawcza Ptaków Wodnych KULING z Gdańska. Głównym celem akcji jest zdobycie wiedzy na temat liczebności ptaków wodnych zimujących w miastach. Szczególną uwagą objęto krzyżówki i łabędzie nieme, co nie oznacza, że pozostałe gatunki (za wyjątkiem mew) nie są liczone. Większość z tych ptaków należy do gatunków znanych wszystkim, co pozwala nawet osobom nie do końca rozpoznającym gatunki w terenie na przyłączenie się do akcji, która może stać się doskonałą zabawą.
Ptaki liczyliśmy w dniach 11-27 stycznia 2008 r. w 29 miastach województw: lubelskiego, mazowieckiego i wielkopolskiego. Wyniki naszych obserwacji zamieścimy na stronie internetowej Towarzystwa. Ten rok jest drugim sezonem liczenia i nie jest wykluczone, że ostatnim. Jeżeli nawet KULING zaprzestanie swojej akcji to czy nie warto w kolejnych latach kontynuować liczenia? Pamiętajmy, że zebrane dane mogą dostarczyć wielu cennych informacji a przy okazji liczenia nowi obserwatorzy mogą nauczyć się rozpoznawać kolejne gatunki.
Chciałbym podziękować członkom i sympatykom Towarzystwa, którzy wzięli udział w akcji za poświęcony czas i niejednokrotnie wytrwałość, mimo niesprzyjającej pogody w trakcie prowadzenia liczeń.
Pustułki nadal będą chronione i szczegółowo badane
Sezon 2008 będzie kolejnym od roku 2003, kiedy to TP „Bocian” zajmować się będzie ochroną pustułki. Czeka nas wiele pracy w terenie. W planie jest sprawdzenie ponad 750 budek, które zamocowane są na terenie kilku województw; mazowieckiego, lubelskiego, warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, kujawsko-pomorskiego, świętokrzyskiego i łódzkiego. Pod koniec ubiegłego roku na terenie Siedlec wymieniono 4 stare budki na budynkach oraz dowieszono 11 nowych na budynkach i drzewach. Przed sezonem zaplanowane jest zawieszenie dodatkowych 20 skrzynek w dolinie rzeki Bzury. W planie są także remonty i czyszczenia skrzynek oraz działania edukacyjne związane z ochroną pustułki. Ww. prace wspierają samorządy: UM Siedlce, UM Pruszków oraz Starostwo Powiatowe w Łowiczu. Dodatkowo wesprze nas ponownie w tym roku WFOŚiGW w Warszawie.
Dodatkowo prowadzone będą na „naszych” pustułkach badania genetyczne. Na większą skalę prowadzona będzie również akcja obrączkowania. Część ptaków będzie znakowana indywidualnie za pomocą kolorowych obrączek. Badania zaplanowane są na 3 lata dzięki środkom z KBN-u. Działania te koordynuje dr Łukasz Rejt z Muzeum i Instytutu Zoologii PAN.
Ochrona pustułki w Pruszkowie
W Pruszkowie program ochrony pustułki ruszył już w kwietniu ubiegłego roku. Na początku przeprowadzono inwentaryzację stanowisk lęgowych. Wytypowano także dziewięć miejsc do zainstalowania skrzynek lęgowych. Dwa z nich zostały już opatrzone nowymi lokalami dla pustułek. Powieszono trzy skrzynki, dwie na kościele w centrum miasta oraz jedną w budynku przy ul. Kraszewskiego 11. Teraz nie pozostaje nic innego tylko czekać aż pustułki powrócą i z chęcią przystąpią do lęgów w nowym M-1. Zatroszczono się także by ptaki miały odpowiednią reklamę w mieście. Do wszystkich szkół dostarczono plakaty, ulotki i zakładki dotyczące ochrony pustułki. Na stronie internetowej miasta, w zakładce ochrona środowiska, pojawiła się informacja o pruszkowskich sokołach. Powyższe działania zostały przeprowadzone na zlecenie pruszkowskiego Urzędu Miejskiego. Serdecznie dziękujemy.
Miejmy nadzieje, że sezon pustułkowy 2008 będzie równie owocny jak ubiegły. Do zainstalowania pozostało jeszcze siedem skrzynek lęgowych. Na jednym ze stanowisk, gdzie w ubiegłym sezonie gniazdowały dwie pary pustułek, trzeba dokonać pewnych prac zabezpieczających lęgi. Być może tego lata uda się zaobrączkować pierwsze pisklęta, a uzyskane dzięki temu dane pozwolą lepiej poznać pruszkowskie sokoły.
Spotkanie Ostrowskiego Koła TP „Bocian”
Jesienne spotkanie członków Koła Ostrowskiego miało charakter edukacyjno-towarzyski. Odbyło się w Zespole Szkół Publicznych nr 1 w Ostrowi Mazowieckiej, a uczestnikami byli nauczyciele przyrodnicy z powiatu ostrowskiego. Oparcie Koła na aktywnych nauczycielach, w kilku przypadkach jednocześnie dyrektorach szkół, daje gwarancję szerokiej i skutecznej promocji idei ochrony przyrody oraz Towarzystwa, jako organizacji realizującej tą ideę.
W spotkaniu wziął udział sokolnik Piotr Zadworny z jednym ze swoich podopiecznych – płomykówką. Opowiadał o okolicznościach związanych z jej pozyskaniem oraz charakterystycznych cechach. Wszyscy byli zainteresowani „osobistym kontaktem” z tą sympatyczna sową. Warto wspomnieć – projekt jej ochrony realizuje m.in. TP „Bocian”.
W ramach wcześniej zaplanowanego programu spotkania Elżbieta Drewnowska – dyrektor Szkoły Podstawowej w Bogutach-Piankach przybliżyła (poprzez prezentację multimedialną) postać Wiktora Godlewskiego, mieszkańca Bogut, przyrodnika, Sybiraka, od roku 1900 spoczywającego na cmentarzu w Jasienicy (gm. Ostrów Maz.)
Następnie Małgorzata Jamiołkowska podzieliła się wspomnieniami i zdjęciami z kilkudniowej wycieczki nauczycieli ZSP nr 1 w Ostrowi Mazowieckiej na Lubelszczyznę, Ukrainę i w Bieszczady.
Podczas dyskusji nad zadaniami Koła stwierdzono, iż konieczne jest: (1) organizowanie spotkań Koła w różnych szkołach; należy w nich uwzględnić doskonalenie warsztatu pracy nauczycieli przyrodników; (2) rozpoczęcie działań na rzecz inwentaryzacji przyrodniczej Ziemi Ostrowskiej, (3) kontynuowanie stałego, corocznego monitoringu populacji bociana białego w powiecie ostrowskim, (4) organizowanie wycieczek krajoznawczych dla młodzieży szkolnej po Ziemi Ostrowskiej, (5) poszerzanie środowiska aktywnych przyrodników.
Dni Wierzby Głowiastej
Po raz kolejny organizujemy akcje ogławiania wierzb w celu przypomnienia tego zanikającego zwyczaju, korzystnego dla wielu grup zwierząt. Tym razem akcji jest kilka, zatem będą to Dni, a nie Dzień… Terminy akcji już zaplanowanych: 2 luty – Karolinów na terenie KPN, 9 luty – Podbiel, Gm. Celestynów Mazowiecki Park Krajobrazowy, 16 luty – gdzieś nad Wisłą w okolicach Warszawy, szczegóły wkrótce, 23 luty – Opatkowice, gm. Proszowice. Szczegóły akcji w tym kontakty do organizatorów na www.bocian.org.pl
Informacje różne
Składka członkowska w roku 2007 wynosi 30 zł na rok, składka wspierająca – minimum dwukrotność składki podstawowej, składka rodzinna (dla osób z tym samym adresem korespondencyjnym) – pierwsza osoba 30 zł, pozostałe – po 15 zł. Pieniądze można przesyłać pocztą na adres Towarzystwa, przelewem na konto (patrz niżej) lub wpłacać osobiście w kasie TP „Bocian” w siedleckim biurze.
Sekcja Entomologiczna Towarzystwa Przyrodniczego „Bocian” informuje, że swoje spotkania organizuje w każdy poniedziałek o godzinie 18.00. Miejscem spotkań jest warszawskie biuro Towarzystwa (ul. Radomska 22/32).
Redakcja: Marek Kowalski, Adresy e-mail: biuro@bocian.org.pl
Mariusz Grzeniewski: mariusz.grzeniewski@gmail.com
Marek Kowalski: marek@bocian.org.pl
Ireneusz Kaługa: irek@bocian.org.pl
Mirosław Rzępała: mirek@bocian.org.pl
Monika Stefaniak: monika@bocian.org.pl
Koło Działdowskie TP “Bocian”, ul. Rydygiera 1/15, 13-200 Działdowo,
tel.: 0-505 701 652, e-mail: dzialdowo@bocian.org.pl
Koło Południowopodlaskie TP “Bocian”, tel.: 0-602 282 549, e-mail: s-podlasie@bocian.org.pl
Koło Małopolskie TP “Bocian”, Burów 108, 32-083 Balice, tel.: 0-604 44 84 77 (Przewodniczący Koła – Paweł Byrtek), 0-602 45 50 95 (Zastępca Przewodniczącego – Paweł Wieczorek), e-mail: malopolska@bocian.org.pl
Oddział Warszawski TP “Bocian”, ul. Radomska 22 lokal 32, 02-323 Warszawa, tel.: 0-22 822 54 22 e-mail: warszawa@bocian.org.pl
Sekcja entomologiczna TP “Bocian”, e-mail: entomologia@bocian.org.pl

