Płomykówka
Płomykówka. Fot. Ireneusz Kaługa
Płomykówka jest jednym z 9 lęgowych gatunków sów występujących na terenie naszego kraju. Występuje w całym kraju za wyjątkiem wysokich gór, lecz w wielu okolicach jest ptakiem bardzo nielicznym i ginącym. Pierwotnie zasiedlała skały (tak jest do dzisiaj w północnej Afryce), ale obecnie większość par gniazduje w budynkach. W Polsce płomykówka gniazduje w obiektach sakralnych, w budynkach gospodarczych, w otworach i kominach wentylacyjnych bloków, a także w tak nietypowych miejscach jak gołębniki, transformatory, a nawet grobowce. Płomykówka jest gatunkiem o wybitnie nocnej aktywności. Znamienny jest jej głos – przypomina chrapanie, sapanie lub rzężenie. Oprócz głosu bardzo charakterystyczny jest wygląd tej sowy. Jest ona wielkości gołębia, chociaż odstające pióra sprawiają wrażenie, jakby była zdecydowanie większa. Spód ciała jest rudy, a oczy i dziób otacza sercowata szlara. Wierzch ciała jest stalowo-rudy, zawsze plamkowany czarnymi lub czarno-białymi kropkami tzw. “płomykami” (stąd nazwa). Gdy patrzymy na płomykówkę rzucają się w oczy bardzo długie (jak na sowę) nogi zakończone szponami. Skrzydła są stosunkowo długie i spiczaste, o rozpiętości około 90 cm.
Para ptaków przystępuje do rozrodu od kwietnia do września, co jest uzależnione dostępnością i obfitością pokarmu. Niekiedy ptaki gniazdują dwa, a sporadycznie nawet trzy razy w roku. Podobnie jak inne sowy, płomykówka nie buduje gniazda. Jaja składa w ciemnych zakamarkach budynków (na belkach, w załomach muru) bez posłania - najczęściej na spróchniałym drewnie, śmieciach lub własnych wypluwkach. W latach wysokiej liczebności nornika zwyczajnego lub myszy domowej liczba jaj może sięgać nawet kilkunastu, jednak zwykle samica składa od 3 do 7 białych, okrągłych jaj. Po 30-34 dniach wysiadywania (głównie przez samicę) wykluwają się młode, które przebywają w gnieździe 7-8 tygodni.
Na spadek liczebności płomykówki wpływa przede wszystkim niszczenie miejsc lęgowych (remonty poddaszy, zatykanie otworów wlotowych). Jest to gatunek sowy o wybitnie nocnej aktywności, co wiąże się z niską jej wykrywalnością. Wielu właścicieli budynków, w których gniazduje płomykówka, nie wie o jej obecności. Z braku optymalnych miejsc lęgowych płomykówki zasiedlają budynki, w których są silnie narażone na drapieżnictwo ze strony kotów i kun. Ponadto wpływ na jej liczebność gatunku mają także: intensyfikacja rolnictwa (zmniejszanie się powierzchni i fragmentacja łąk i pastwisk), urbanizacja i rozwój trakcji komunikacyjnych, kolizje z samochodami.
