Zakładanie pasów kwietnych w ramach wariantu „Wieloletnie pasy kwietne” interwencji Bioróżnorodność na gruntach ornych PS WPR 2023-2027

Celem interwencji jest wzbogacenie bioróżnorodności i krajobrazu wiejskiego oraz zapewnienie miejsca bytowania i bazy pokarmowej dla organizmów pożytecznych, w tym owadów zapylających i ptaków. Interwencja polega na zakładaniu na gruntach ornych i utrzymywaniu śródpolnych, wieloletnich pasów kwietnych, stanowiących jednocześnie korytarze ekologiczne i ostoje dla wielu gatunków zwierząt.

Przedmiotem interwencji są założone na gruntach ornych, wieloletnie pasy kwietne o szerokości od 3 do 20 m i powierzchni co najmniej 0,1 ha obsiane określonymi w przepisach krajowych gatunkami rodzimymi roślin zielnych (gatunki dziko rosnące) oraz gatunkami uprawnymi, stanowiącymi pożytek dla organizmów pożytecznych, w tym owadów zapylających lub ptaków. W przypadku utrzymywania na gruntach ornych więcej niż jednego pasa, odległość między pasami powinna wynosić co najmniej 50 m.

W październiku 2025 r. we współpracy z Fundacją Kwietną stworzyliśmy na dwóch działkach o powierzchni 1,40 ha, niedaleko miejscowości Liwki Szlacheckie w gminie Huszlew (pow. łosicki, woj. mazowieckie), wieloletni pas kwietny o szerokości 12 m. Całkowita powierzchnia pasa kwietnego to 0,5 ha. Zastosowaliśmy mieszankę zaproponowaną przez Fundację składającą się z ponad 20 gatunków zgodną z wymogami wariantu (rozporządzenia). Działanie ma na celu promocję interwencji (pas pokazowy) wśród lokalnych rolników oraz doradców rolnych. 

W kolejnych latach planujemy działania projektowe, które będą polegały na współpracy z rolnikami i nieodpłatnym przekazywaniu mieszanek na  utworzenie wieloletnich pasów kwietnych oraz refundację kosztów sporządzenia planów rolnośrodowiskowych. Jeżeli jesteś zainteresowany utworzeniem wieloletniego pasa kwietnego na swoim polach to już dzisiaj zapraszamy do współpracy i kontaktu z Towarzystwem Przyrodniczym "Bocian". 

Zastosowana mieszanka na wieloletni pas kwietny (https://lakikwietne.pl/) zgodna z rozporządzeniem MRiRW

• Norma wysiewu 15-20 kg/ha
• Termin realizacji: 1-2 tygodnie

Wymogi jakie muszą zostać spełnione w ramach wariantu 7.1:

• - obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej;
• - założenie i utrzymanie na gruncie ornym pasa kwietnego o szerokości od 3 do 20 m i powierzchni co najmniej 0,1 ha poprzez wysiew do 15 sierpnia do 31 października (w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania) lub od 1 kwietnia do 15 maja (w pierwszym roku realizacji zobowiązania) mieszanki nasion:
• - zawierającej co najmniej 10 gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, w tym co najmniej 6 gatunków wieloletnich,
• - zawierającej gatunki uprawne, gatunki dziko rosnące, w tym dziko rosnące wieloletnie i dwuletnie,
• - niezawierającej gatunków niepożądanych w wieloletnich pasach kwietnych;
• - w pierwszym roku realizacji zobowiązania na pasie kwietnym, udział powierzchniowy roślin z gatunków z rodziny traw, nie może wynosić więcej niż 20%;
• - w przypadku założenia i utrzymania na gruntach ornych więcej niż jednego pasa kwietnego, odległość między położonymi najbliżej siebie punktami znajdującymi się na granicach tych pasów powinna wynosić co najmniej 50 m;
• - dopuszcza się podsiew pasa kwietnego w miejscach wypadów roślin gatunkami roślin, które zostały określone w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, z wyjątkiem gatunków z rodziny traw;
• - obowiązkowo należy wykonać podsiew pasa kwietnego gatunkami roślin wskazanymi w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia z wyjątkiem gatunków z rodziny traw, w przypadku, gdy liczba gatunków w tym pasie kwietnym wynosi mniej niż 5;
• - koszenie 50% powierzchni pasa kwietnego raz w roku w terminie od 1 września do 31 października; w dwóch kolejnych latach należy pozostawić nieskoszony inny fragment pasa kwietnego; zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy); w terminie do 14 dni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z powierzchni pasa;
• - w uzasadnionych przypadkach, w sytuacji rozwoju w obrębie pasa kwietnego roślin gatunków niepożądanych, jest możliwe dodatkowe jednorazowe koszenie przed dniem 1 września powierzchni, na której występują te gatunki z obowiązkiem usunięcia skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy); w terminie do 14 dni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z powierzchni pasa;
• - obowiązek zachowania istniejących drzew i krzewów w obrębie pasa kwietnego,

Na gruntach objętych wariantem 7.1 w obrębie pasa kwietnego zakazuje się:

• - przeorywania,
• - wypasu,
• - stosowania nawozów mineralnych i naturalnych,
• - stosowania osadów ściekowych,
• - stosowania środków ochrony roślin,
• - składowania obornika, siana, słomy lub odpadów,
• - wykorzystywania pasów jako dróg dojazdowych,
• - pozostawiania maszyn i urządzeń rolniczych.

Płatność przyznawana jest do powierzchni gruntów ornych, na których utrzymywane są wieloletnie pasy kwietne założone z wykorzystaniem mieszanki zawierającej gatunki wymienione załącznika do rozporządzenia – wariant 7.1

Płatności są przyznawane i wypłacane przez ARiMR corocznie, przez okres trwania 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowo-klimatycznego, rolnikom lub zarządcom, którzy dobrowolnie przyjmują na siebie zobowiązanie w zakresie danej interwencji lub wariantu. Płatność w całości lub w części rekompensuje utracony dochód i dodatkowo poniesione koszty.

Stawka płatności (na rok 2026): 3 501 zł/ha

Informacje o wieloletnich pasach kwietnych znajdziesz również na stronach:

• https://www.gov.pl/web/arimr/interwencja-7-bioroznorodnosc-na-gruntach-ornych
• https://lakikwietne.pl/3-501-zl-dla-rolnikow-za-pas-kwietny-jak-uzyskac-dotacje
• https://kwietna.org/projekty/pasy-kwietne/